2020 - 2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007
15.3.2020

Aldinn vei­ima­ur ß Indlandi - ˙r safni FlugufrÚtta

N˙ f÷rum vi­ ß fjarlŠgar slˇ­ir, ÷llu heldur alla lei­ austur til Indlands ■ar sem Stefßn Jˇn Hafstein var staddur hausti­ 1994. 
Lesi­ ßfram fyrir ÷­ruvÝsi s÷gu ˙r ÷­rum menningarheimi af m÷gnu­um karakter. 

 Hausti­ 1994 ßtti Úg fer­ um Indland, me­al annars um fjalllendi su­ursins.  Ůar, ekki langt frß borginni Madras, en hßtt uppi Ý fj÷llum nŠrri ■orpinu Kodikanal, ßtti Úg skemmtilegan fund me­ ßgŠtum vei­imanni sem ßtti sÚr merka s÷gu.  Hann var sÝ­asti kˇngur fylkisins ß­ur en Indland var­ lř­veldi.  HÚr er frßs÷gn af fundum okkar.

Vegurinn til sumrseturs sÝ­asta konungsins Ý ■essu fjalllendi hlykkja­ist ni­ur frß Kodikanal, framhjß klaustri og kirkju ka■ˇlikkanna, framhjß
■vottav÷llum, ■ar sem var a­ lÝta eins og allt lÝn bŠjarins hef­i veri­ lauga­ Ý lŠknum og hengt til ■erris, framhjß Hˇtel Intercontinental og yfir br˙na. SÝ­an fˇrum vi­ skßhallt fram fjallshlÝ­ina ■ar sem kofar og stallar skiptast ß upp˙r og ni­ur˙r og fßtŠka fˇlki­ keppist vi­ a­ rŠkta eitthva­ Štilegt ß ■essum fßu fermetrum jar­ar sem hver og einn hefur fyrir sig.  Bur­arhestar fˇru feti­ me­fram veginum og křr vildu helst ekki vÝkja, en ß st÷ku sta­ voru einhverjar st÷­var, hr˙gur af bastmottuskřlum og strßkofum ■ar sem brasa­ var vi­ gasloga eitthva­ handa g÷ngul˙num fer­al÷ngum.  Vegurinn fˇr smßm saman ni­ur fjallshlÝ­ina og sveig­i inni Ý hvern dalinn ß fŠtur ÷­rum og ˙t˙r aftur uns ekki var­ komist lengra eftir 40 mÝn˙tna fer­.  Ůß tˇk vi­ indversk eftirherma af Land Rover sem seig inn ß moldarslˇ­a gegnum bananalauf■ykkni og me­fram ßvaxtatrjßm og allt Ý einu
birtist r÷­ kvenna ß litskr˙­ugum sj÷lum sveipu­um um ■Šr frß ÷xl og ni­ur a­ ÷kla.  Allar me­ rau­an depil ß d÷kku enninu.  L÷gma­urinn sem haf­i slegist Ý f÷r me­ mÚr, Raj, prinsessunni og nokkrum yngri Šttingjum gamla konungsins ˙tskřr­i a­ hÚr vŠru ß fer­ daglaunakonur.  "Allir sem b˙a hÚr eru daglaunamenn" sag­i hann ■egar kofar komu Ý ljˇs inni Ý skˇginum og me­fram veginum.  Daglaunamenn hjß landeigendum.  Landareignirnar bl÷stu vi­ ni­ur Ý dalnum og framundan Ý hlÝ­unum ÷ndvert.  "Hva­ fß ■eir Ý laun?" spur­i Úg.  "Hva­ fß ■eir Ý laun, Raj?" spur­i l÷gma­urinn bˇndann og landeigandann sem sat afturÝ.  "25 rupees" ß dag svara­i hann, "konur a­eins minna, kannski 20, en stundum jafn miki­."  L÷gma­urinn kinka­i kolli og sß sig kn˙inn til a­ ˙tskřra ■essa tilviljanakenndu jafnlaunastefnu, "■Šr vinna miklu betur en karlarnir."  Daglaunin voru 50 krˇnur.

Jeppinn var n˙ kominn ß enn skrykkjˇtttari slˇ­ og loks ß eitthva­ sem ja­ra­i vi­ vegleysu inn Ý skˇgar■ykkni.  L÷gma­urinn ˙tskřr­i a­ gamli
kˇngurinn vildi helst enga Ý kringum sig, gestir mŠttu halda sig fjarri hans vegna og ■vÝ fŠrri sem leg­u ß sig a­ skr÷nglast gegnum skˇginn ■vÝ
betra.  Vi­ renndum upp a­ sumrsetrinu, lßgreistu h˙si me­ skyggni yfir hla­inu og gamli kˇngurinn gekk ß mˇti okkur, vinalegur ß lßtlausum lÚttum
jakka og vÝ­um buxum, berfŠttur ß sand÷lum, grannholda eins og ma­ur hefur sÚ­ myndir af Ghandi, me­ grßan ÷skublett gu­unum til dřr­ar ß mi­ju enni. Hann heilsa­i hˇgvŠr og afsakandi og fannst leitt a­ Úg skyldi ˇmaka mig allar ■essar ˇfŠrur til a­ lÝta ■etta gamla hrˇ.

Gamli kˇngurinn afsala­i sÚr rÝkinu Ý hendur nřstofnu­u Indlandi ßri­ 1947. Hann var fyrstur smßkˇnganna til a­ gera ■a­, og sß yngsti raunar lÝka,
a­eins 25 ßra.  Ůa­ me­ lauk veldi Šttar sem rÝkt haf­i Ý 1500 ßr.  "Jß, forfe­ur mÝnir komu a­ nor­an, smßm saman fŠr­u ■eir sig hinga­ su­ur og Ý ßtt a­ Madras, og svo upp Ý fj÷llin ■ar sem ■eir stofnu­u rÝki mitt." Hvernig?   "Ůetta voru hermenn, st÷­ugt strÝ­, ■a­ eina sem ■eir ger­u var
a­ berjast."   Og hverjir b÷r­ust fyrir ■ß?  ╔g hugsa­i um riddaralegu mennina ß myndunum Ý l˙na gar­skßlanum ß sumarsetri Raj og prinsessunnar.
"Hermenn! Ůeir fengu borga­ fyrir, svo s÷fnu­u ■eir li­i og hÚldu sveitir." Indland var aldrei neitt anna­ en sundurskipt smßkˇngarÝki langt fram eftir
÷ldum.  St÷ku herkonungi tˇkst a­ nß undir sig stˇrum hlutum, mˇg˙larnir sem komu frß Tyrklandi komust lengst ■egar ■eir nß­u undir sig rÝki allt
frß Kab˙l Ý Afgahanistan og langt su­ur eftir Indlandi.  En svo li­a­ist ■etta sundur Ý smßkonungsrÝki sem ßttu Ý st÷­ugum erjum.  Erjurnar stˇ­u ekki um nein smßmßl: rÚttinn til a­ ar­rŠna landi­ og k˙ga lř­inn me­ ■ungum ßl÷gum og afgj÷ldum.  

Hir­irnar voru glŠstari en nokkurn getur gruna­.  Muna­urinn og hˇglÝfi­ nˇg til a­ fylla endalausar ŠvintřrabŠkur. Gamli kˇngurinn bř­ur upp ß te e­a kaffi, indversk sŠtindi me­, k÷kur og smßnasl ■ar sem vi­ sitjum ß tßgastˇlum inni Ý skugsŠlli forstofu.  Innar tekur ■jˇnustufˇlki­ til hßdegisver­.  "Ůegar Bretarnir komu fyrst fyrir um 300 ßrum var ekki mikill vandi a­ etja prinsum, furstum og smßkˇngum hverjum gegn ÷­rum.  Frakkar reyndu lÝka a­ nß fˇtfestu, sÝ­ar, einnig Hollendingar.  Bretarnir voru snjallastir a­ b˙a til bandal÷g og sn˙a svo ÷llu ß hvolf aftur, ■etta voru eilÝf strÝ­."  Enginn indverskur kˇngur gat una­ ÷­rum velgengni svo Bretar ßttu lÚttan leik.  Austur indÝafÚlagi­ alrŠmda sß um alla verslun og raka­i saman au­i.  Ůa­ var svo ßri­ 1857 a­ Indverjar tˇku sig loksins saman og risu upp, en au­vita­ ekki allir sem einn frekar en fyrri daginn.  Bretar fˇru me­ stˇrskotali­ og ■aulskipulag­ar sveitir gegn smßkˇngunum og ßkvß­u a­ taka endalega ÷ll v÷ld me­ varakonungi ß vegum kr˙nunnar Ý Deli.  Ăttmenni gamla kˇngsins fylgdu reyndar Bretum a­ mßlum og nutu fyrir viki­ velvildar.  Ůa­ kom sam ekki Ý veg fyrir a­ skipa­ur vŠri fulltr˙i heimsveldinsins vi­ hir­ina sem fylgdist gj÷rla me­ mßlum.  Einkum ■vÝ hvort nokkurs sta­ar vŠru menn a­ rß­a rß­um gegn hagsmunum Breta.  Fulltr˙i Bretaveldis vi­ hir­ina haf­i fleiri rß­ Ý h÷ndum sÚr allt fram ß ■essa ÷ld.  Langafi gamla kˇngsins, sem situr og bi­ur mig endilega a­ nota kaffibrau­i­, fÚll ß ■vÝ Švaforna brag­i ÷rlaganna, ßstinni.  Hann kaus sÚr konu frß ┴stralÝu.  Ůa­ var ˇhŠfa a­ mati allra, Breta jafnt sem innfŠddra og kˇngurinn ßstfangni var­ a­ afsala sÚr kr˙nunni.  Ůetta var 1925 og sjßlfstŠ­ishugmyndir Indverja teknar a­ fß verulegan hljˇmgrun.  Flˇkin fj÷lskyldumßl og hagsmunir heimsveldisins ur­u rß­andi Ý vali ß rÝkisarfa.  Fulltr˙i Breta valdi nřjan konung ■egar sß gamli hÚlt ß brott me­ sÝna ßstr÷lsku ßst.  "╔g var sex ßra ■egar ■eir ger­u mig a­ konungi," segir gamli ma­urinn Ý tßgastˇlnum vi­ hli­ mÚr.  "Og 25 ßra ■egar Úg afsala­i mÚr tigninni."

Raj, landeigandi, bˇndi, yngsti brˇ­ursonur gamla kˇngsins og forma­ur rotary-fÚlagsins gengur me­ mÚr um landareignina.  Vindmylla sÚr fyrir
rafmagni, ß lognkyrrum d÷gum er dÝsilrafst÷­ rŠst.  Tj÷rn til ßveitu, ßvaxtatrÚ.  "FrŠndi giftist aldrei.   Hann vildi bara halda saman fj÷lskyldunni og sjß til ■ess a­ allt fŠri vel.  N˙ gŠtir hann okkar, hann vill ekki a­ vi­ ■urfum a­ vinna fyrir a­ra.   Hann borgar skˇlann fyrir b÷rnin, grei­ir g÷tu okkar ■egar vi­ fjßrfestum og hjßlpa­i mÚr til dŠmis a­ koma undir mig fˇtum."   Raj er mennta­ur Ý b˙frŠ­um frß Englandi. "FrŠndi er h÷fu­ fj÷lskyldunnar.  Hann var aldrei gefinn fyrir a­ stjˇrna landinu og grŠ­a ß fˇlkinu, hann skila­i ÷llu Ý hendur stjˇrnarinnar ■egar hann afsala­i sÚr tigninni. N˙ ß hann bara landi­, hann ß fjßrfestingar hinga­ og ■anga­, en hann er ekki rÝkur ma­ur.  Verst a­ ■˙ skulir ekki sjß h÷llina hans ni­ri ß lßglendinu.  En hÚr vill hann vera nokkra mßnu­i ß ßri, hann hefur svo gaman af vei­um.  Svo vill hann rŠkta landi­ og sjß fyrir fˇlkinu, hann er me­ 50 hj˙ Ý fullu fŠ­i daglega og ß launum."


Ůa­ var ekki jafn einfalt og ■a­ lÝtur ˙t fyrir a­ vera a­ hŠtta a­ vera kˇngur.  Hir­in stˇ­ frammi fyrir atvinnuleysi, og ■a­ sem verra var, flestir kunnu ekki neitt anna­ en ■jˇna kˇnginum!  FrŠndi bau­ ÷llum sem vildu a­ fylgja sÚr.  HÚr ß setrinu er fj÷ldi manna, Ý h÷llinni sem er bygg­ eins og ■řskur kastali ˙r granÝti ni­ur ß slÚttunni er anna­ eins. Ínnur og ■ri­ja kynslˇ­ hj˙a fylgir gamla kˇnginum sem lŠtur engann fara sem vill vera.  Hann er meira a­ segja b˙inn a­ koma nokkrum sonum gamalla dyggra ■jˇna ˙t Ý vi­ger­ir og vÚlasmÝ­, sem er eitt ßhugamßlanna. Kˇngurinn ß sÚr verkstŠ­i sem hann lÚt gera sÚr til ■ess a­ hann gŠti fullnuma­ sig Ý ■eirri grein sem hann haf­i sßlfur numi­ utan skˇla: vÚlaverkfrŠ­i.  ┴ verkstŠ­inu bjˇ hann sÚr til sinn eigin jeppa og kenndi ungum lŠrisveinum fyrstu skrefin ß ■essari braut.


Gamli ma­urinn gengur ß mˇti okkur.  Au­sŠld hans er hreinasta fßtŠkt Ý augum Indverja mi­a­ vi­ hva­ hann hef­i geta­ skoti­ undan me­an hann var kˇngur.  Eins og hinir kˇngarnir ger­u.  "╔g lÚt stjˇrnina fß allt, vegina, skˇlana, - allt.  ╔g var me­ lŠgstu skatta sem ■ekktust," segir hann
gˇ­lega.  Ůegnarnir voru um ein milljˇn, og innheimta konungsins kringum 20 milljˇnir r˙pees ßrlega.  "N˙ hir­ir stjˇrnin meira en 400 milljˇnir r˙pees ß ßri!"  Au­vita­ hefur fˇlkinu fj÷lga­, vi­skipti aukist, fyrirtŠki stŠkka­, en...   Fj÷lskyldan er ß ■vÝ a­ margir sakni g÷mlu daganna ■egar
kˇngurinnn ungi rÝkti me­ lßga skatta sem hann skila­i Ý framfarasinnu­um verkum aftur til ■egnanna. Skammt hjß vindmyllunni er lÝti­ rjˇ­ur me­ steinstyttu sem b˙i­ er a­ rjˇ­a litsterku dufti og kryddi.  Ůetta er Geneseij, gu­inn me­ fÝlsh÷fu­i­, gu­inn sem ma­ur heitir ß til frumkvŠ­is og nřrra athafna. Vi­ sta­nŠmumst Ý hŠfilegri fjarlŠg­ ■vÝ enginn fer ß skˇnum ß fund gu­sins.   

"╔g haf­i alltaf mest gaman af vei­um" segir gamli kˇngurinn og gengur me­ mig inn Ý svenherbergi sitt.  Vi­ h÷f­alagi­ er standur me­ ■remur rifflum.  "Ůessa nota­i Úg ß tÝgrisdřrin" segir hann um gljßfŠg­a tvÝhleypu.  ╔g opna hana og segist bara sjß r˙m fyrir tv÷ skot.  Ekki dug­i ■a­ ß tÝgrisdřr?  "Eitt var­ a­ duga, oftast skaut Úg ■au ß 3-4 metra fŠri."  Ekki einn?  Fˇru ekki konungarinir ß fÝlum me­ heilar deildir til a­ svŠla dřrin ˙r skˇgar■ykkninu beint Ý skotfŠri?  Gamli kˇngurinn hristir h÷fu­i­ og brosir dßlÝti­ raunalega.  "╔g fˇr bara einn.  LŠddist a­ dřrunum.  ╔g skaut 108 tÝgrisdřr og 48 fÝla."  Hann er nokku­ ßnŠg­ur me­ verki­.  En n˙ eru meira en 20 ßr sÝ­an tÝgurinn var fri­a­ur og villifÝlarnir lÝka.  "Ůa­ eina sem Úg mß skjˇta eru villisvÝnin. Ůau geta svo sem r˙lla­ yfir mann lÝka, meira en 200 kÝlˇ."

Ůa­ er ekki laust vi­ a­ ma­ur greini eftirsjß Ý hrukkˇttu andliti gamla kˇngsins - gamla vei­imannsins.  "N˙ mß ma­ur bara skjˇta "Š­isfÝla" sem
yfirv÷ld gera rÚttdrŠpa."  Ůessir fÝlar eru eftirlřstir Ý bl÷­um, gefin ˙t lřsing ß atferli ■eirra og ˙tliti, lengd rana og l÷gun eyrna.  "Ma­ur les ■etta Ý smßauglřsingum, ■etta eru fÝlar sem rß­ast ß fˇlk, jafna h˙s vi­ j÷r­u, Úta uppskeru og eru til ˇ■urftar.  Ůetta eru einu fÝlarnir sem ma­ur mß skjˇta."

FrŠndi lÝtur til fjalla.  "Einu sinni var hÚr allt fullt af fÝlum og tÝgrisdřrum."  Hann ß 300 ekrur lands, hÚr Ý kringum setri­.  Hann bendir Ý austur ß fjallshrygg, "■arna nŠr land mitt."  Hann bendir Ý su­ur, upp hlÝ­ina sem er skˇgi vaxin og gnŠfir yfir okkur: "╔g ß land upp a­ br˙n." Hann bendir Ý nor­ur og austur ˙t yfir skˇga, engi, dali og slÚttu milli fjallshlÝ­anna: "╔g ß ■etta, ni­ur a­ ßnni sem rennur eftir dalbotninum." Ůetta er umgj÷r­in um sumarsetri­.

Vi­ setjumst til bor­s Ý stofunni.  Bor­i­ er d˙ka­ og stˇrt bananalauf vi­ hvern stˇl.  ┴ hvert lauf er b˙i­ a­ ra­a smßsk÷mmtum af kryddu­um grjˇnum, s˙rsu­u grŠnmeti, kj÷tbitum, steiktum grŠnmetisk÷kum.  Allir lauga hendur og ■jˇnar ganga ß milli og skammta karrÝkj÷t ß bananalaufi­.  ╔g af■akka hnÝfap÷r og matast me­ fingrunum eins og allir hinir.

"١tti ■Úr ekki fyrir ■vÝ a­ sjß af konungsrÝkinu ■Ýnu Ý hendur alrÝkisstjˇrnarinnar Ý DelÝ?" spyr Úg kˇnginn gamla.  "MÚr fannst ■a­ fyrir bestu mi­a­ vi­ hagsmuni allra Indverja."   Raj og l÷gma­urinn bŠta vi­ og Ýtreka a­ frŠndi hafi ekki teki­ neitt me­ sÚr sem tilheyr­i konungdŠminu. "Ůa­ eina sem hann vildi hafa me­ sÚr voru allar byssurnar - og n˙ er b˙i­ a­ setja l÷g um skrßsetningu og takmarka eign vi­ ■rjßr!"  Ůa­ er svo sem fleira sem stjˇrnin hefur gert ß hluta g÷mlu kˇnganna.  "Nehru lofa­i okkur eftirlaunum til dau­adags.  Indira dˇttir hans afnam ■a­ fyrir 20 ßrum. Svo fri­a­i h˙n tÝgrisdřrin um lei­!"   RˇttŠkar a­ger­ir Indiru komu reyndar ekki nßnda nŠrri jafn illa vi­ frŠnda og a­ra fyrrverandi kˇnga Indlands.  Hann haf­i aldrei reitt sig ß forrÚttindi sem stjˇrnin lofa­i, eftirlaunum, sÚrst÷ku vegabrÚfi, titlum, hinu og ■essu sem ßtti a­ sŠtta kˇngana fyrrverandi vi­ titilinn fyrrverandi.  

Eftirlaunin voru svo sem ekkert sem hann ■urfti ß a­ halda, og forrÚttindin skiptu engu vi­ hrÝsgjˇrnarŠkt, silungsvei­ar, akuryrkju og ÷nnur ßhugamßl.  Ůegar Indira tˇk ■etta allt aftur, sem afi hennar Nehru lofa­i brÚflega, skipti ■a­ frŠnda litlu ■ˇ a­rir fyrrvernadi kˇngar yr­u fyrir miklu ßfalli. "En hva­an kom ■essi hugmynd um sameina­ Indland?  Ůetta rÝki var aldrei til Ý s÷gunni fyrr en Bretar bjuggu ■a­ til?"  Gamli kˇngurinn var ekki virkur ■ßtttakandi Ý ■essum hrŠringum ■egar Bretar settu hann sem smßbarn ß valdastˇl. Sem unglingur yfir konungsrÝki skipti hann sÚr lÝti­ af
stjˇrnmßlabarßttunni.  "...en ■a­ var Ghandi sem bar­ist fyrir ■essu.  MÚr fannst ■a­ ÷llum fyrir bestu ■egar vi­ fengum sjßlfstŠ­i­ a­ lßta mig bara
hverfa."  Fara ß vei­ar, rŠkta hrÝsgrjˇn, halda saman fj÷lskyldunni. Ăttmennin kve­ja gamla manninn ß hla­inu, ■au krj˙pa og ■au yngstu kyssa
fŠtur hans.  Ůa­ er eins og hann fari hjß sÚr ■egar hann klappar ■eim ß kollinn.  ╔g gef honum litla barmnŠlu, mynd af ١r,  "a, gu­ eldinga," segir sß gamli og ljˇmar, "og strÝ­s" segi Úg glottandi minnugur 1500 ßra s÷gu fj÷lskyldunnar.  Hann gefur mÚr gylltan skj÷ld, "hi­ helga naut," segir hann, "musteri­ er ni­ri ß lßglendi."

Ătlar­u eitthva­ a­ vei­a? spyr Úg.  Au­vita­ Štlar hann a­ vei­a. VillisvÝn.  ╔g vei­i bara silung segi Úg, - ß flugu. "A, vei­ir­u ß flugu, ■a­ geri Úg lÝka Ý fj÷llunum - regnbogasilung!"   Hann sřnir stŠr­ina me­ ■vÝ a­ rÚtta fram lˇfa og setja mark vi­ mi­jan framhandlegg.  "╔g veiddi stŠrsta siglung sem Úg hef veitt Ý sumar" segi Úg vi­ tÝgrisdřra- og fÝlabanann, "fimm og hßlft pund."  Hann brosir, sřnir mÚr nokkrar flugur, ■Šr s÷mu og Úg nota, Peter Ross, Butcher.  "Minn stŠrsti var 9 og 3/4 pund" segir hann.

Ůegar bÝllinn rennir ˙r hla­i veifar hann hŠgt og brosir, ljˇmar andartak svo grßi ÷skubletturinn hrukkast ß enninu: "Komdu aftur!" B÷lva­ur. 9 og 3/4 pund!

H÷fundur Stefßn Jˇn Hafstein 
Upphaflega birt mars 2006

16.10.2020

TÝmavÚlin

20.8.2020

Klinkhammer

17.8.2020

HelgarfrÚttir

15.8.2020

Tungsten ÷rt˙bur

10.8.2020

FiskifrÚttir

4.8.2020

Vi­tal vi­ KK

24.7.2020

Laxvei­i vikan

22.7.2020

Flugan Friggi

18.7.2020

FlugufrÚttir

26.6.2020

Vei­imynd dagsins

23.6.2020

Mundu veltikasti­

21.6.2020

Flottar opnanir

17.6.2020

Veitt og sleppt

16.6.2020

Laxa opnanir

10.6.2020

LaxafrÚttir

19.5.2020

Sagan um Krˇkinn

6.5.2020

Dagur Ý Kjˇs

3.5.2020

Nřja Sjßland

28.4.2020

Nor­an frÚttir

24.3.2020

Vika Ý vei­i