2020 - 2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007
21.3.2020

Slóvenķa, gamlar minningar frį góšum veišidögum - śr safni Flugufrétta

 Žó aš Ķsland sé gnęgtar og gósenland veišimannsins sem veišimenn feršast langt aš til žess aš prófa žį blundar ķ flestum veišimönnum landkönnušur. Žrįin viš aš prófa nż svęši, nżtt landslag og öšruvķsi loftslag. Reyna aš finna leišir til aš egna fyrir nżjum tegundum og athuga hvort aš ķslenska reynslan bjargi manni į ókunnugum slóšum. Hérna er skemmtileg frįsögn frį įrbakkanum ķ Slóvenķu sem tekur mann alla leiš ķ huganum. 
 

 

Hvers vegna ętti fluguveišimašur į Ķslandi aš fara til śtlanda aš veiša? Hér er allt stęrst, best og ... nei.  Ekki alveg.  Til dęmis er hęgt aš lengja veišitķmabiliš umtalsvert meš žvķ aš fara ķ veišitśr til śtlanda, hitta öšruvķsi fiska, lesa ólķkt vatn og sitja ķ félagsskap veišimanna sem mašur hefur ekki heyrt segja sögur fyrr.  Allt žetta reyndi ég ķ Slóvenķu fyrir nokkrum įrum. 

Nyrsti hlutinn af fyrrum Jśgóslavķu, dįsamlega fagurt land meš heimsfręgar įr sem laša aš veišimenn śr fjarlęgum heimshornum.  Og veišimenn sem eru mjög slyngir.  Soca er fręgust įa, talin ein sś fegursta ķ Evrópu, męrš af skįldum, varin af heimamönnum žegar stjórnvöld vildu sökkva henni bakviš stķflu, blį, meš ótrślegn urrišastofn!  Minnir į Laxį, drottningu ķslenskra silungsįa. 

En ég byrjaši ķ Unice. Unice lišast lygn um blómaengi ķ fögrum skógivöxnum dal, lķtiš žorp meš kirkjuturni gęgist upp fyrir laufskrśšiš, mešfram įnni eru tré og runnar, gaukar gala og sveitakonur strita į akrinum mešan traktorar bęndanna baula ķ fjarska.  Sem sagt kjörlendi til veiša.  Ķ sól og žęgilegum hita.

Žaš er harri (enska:greyling) sem mašur veišir einkum ķ įnni, en urriši lķka.  Žetta eru ekki stórir fiskar.  Žjóšverjinn Horst sżndi mér harra  sem hann veiddi morguninn sem hann kom, žetta var žrķtugasta veišiįr Horst ķ Unice og nś nįši hann sķnum stęrsta fiski: 50 sentimetra löngum.  Mikill glešidagur. Ég varš ašeins efins um aš žetta vęri fararinnar virši.  En žegar viš Ljuba, veišifélagi minn og fulltrśi Veišimįlastofnunar Slóvenķu gengum til veiša ķ allri feguršinni og fiskar vakandi uppi um alla į kom sęluhljóš ķ strokkinn.  Žarna er bannaš aš veiša nema į agnhaldslausa žurrflugu! 

 "Ljuba, er žaš flugan mķn sem fiskarnir vilja ekki eša er žaš ég sem er ekki nógu snöggur?" spurši ég veišikonuna snjöllu.  Hvaš eftir annaš komu fiskarnir upp og tóku fluguna įn žess aš ég nęši aš festa ķ žeim.  "Žś ert of seinn" svaraši hśn hlęgjandi, hśn žekkir žessa fiska, og svo festi hśn ķ nokkrum mešan ég horfši mįttvana į žį stinga mig af. Svo tókst mér aš festa ķ einum og einum.  Žeir voru mikiš viš, en žetta voru litlir, 3-400 gramma fiskar.  "Žeir stóru fara varlega" sagši Ljuba, "žeir koma ekki upp svona um mišjan dag".

Žetta var samt skemmtilegt, logn og blķša og įin fagra kraumandi af fiski. Žaš var mikil stemming aš vaša śt undir laufžekjuna af hįum trjįm og kasta varlega fyrir fiska sem kśršu undir greinum og ķ skugga af stórum steinum. Ķ ljósaskiptunum fékk ég gamalkunnan fišring, žaš var urriši sem sló sporšinum undir bakka, punds fiskur, sem ég leyfši aš fara eins og öllum hinum.

Žetta var ekki stórfiskaveiši ofanķ frystikistu, en gerši miklar kröfur til veišimannsins.  "Notašu eins fķnan taum og žś mögulega getur" sagši Ljuba, og sżndi mér aš vatniš er tęrt og lįgt vatnsborš um žessar mundir.  Unice į žaš til aš flęša yfir  bakka sķna og vökva engi og tśn.  Hśn sprettur fram ķ helli undir hlķšarfęti, og lišast fram 18 kķlómetra žar til hśn hverfur nišur um sprungu og kemur ekki upp aftur fyrr en undir öšru nafni miklu sunnar ķ landinu.   

 

Bara į agnhaldslausar žurrflugur 

Veišimašur mį hirša einn fisk į dag.  Žetta er vernduš į meš ströngum reglum sem framfylgt er af verši.  Um kvöldiš sögšu veišimenn frį Žżskalandi, Bretlandi, vesturströnd Bandarķkjanna og Swiss frį įrlegum stefnumótum sķnum viš įna.  Og žeir sögšu mér aš kasta žurrflugunni nišur, undan straumi, žvķ žį sęi fiskurinn ekki tauminn į undan flugunni.  Žį beitir mašur ,,fallhlķfarköstum"; kastar flugunni létt og stoppar lķnuna rétt įšur en hśn nęr aš leggjast fram į vatniš.  Žannig kippist lķnan ašeins tilbaka og flugan lendir meš tauminn ögn hlykkjóttan fyrir aftan sig; žį getur hśn rekiš frjįlst įn žess aš lķnan togi ķ hana.  Ef lķnan togar ķ fluguna tekur hśn aš rįsa į vatnsfletinum og fiskurinn sér aš ekki er allt meš felldu.  Ég flaskaši hins vegar į žvķ aš hafa lķnuna of hlykkjótta, og leyfa straumnum jafnvel aš bera hana ķ örlitlum bug nišur undan mér.  Žetta žżddi aš ég var meš alltof mikinn slaka į lķnunni žegar fiskurinn tók, og vonlaust aš ég nęši aš bregša viš honum.  Žar meš tókst žeim aš hrękja flugunni śt śr sér įn žess ég ętti möguleika! 

Morguninn eftir kom ég einn aš įnni, įrrissulasti veišimašur ķ dalnum. Kominn  į slaginu įtta žegar bśast mįtti viš aš hitastigiš nęgši til aš flugan klektist į vatninu og fiskarnir fęru į stjį.  Lķka žeir stęrri. Nś leist mér betur į.  Ég kastaši skįhallt nišur, nįši aš halda nokkuš vel viš lķnuna įn žess aš flugan rįsaši og žį tókst mér aš festa hann!  En heilagur Slóven!  Nś var tekiš hressilega ķ į móti og flugan spķttist til mķn aftur.  Žeir stóru voru komnir į stjį, fiskar sem tóku į móti.  Og žegar mašur er meš 3ja punda ofurgrannan taum og žurrflugu nśmer 14 heldur mašur ekki fiski meš afli.  Svo nś hófst sś glķma.  Aldrei mįtti slaka į athyglinni.  Aldrei mįtti kasta illa eša bara hįlf illa.  

Fiskurinn var um alla į og hafši lag į aš taka ef slaki kom į lķnuna eša mašur varš annars hugar. Žegar mér tókst aš setja ķ tvo af fjórum įkvaš ég aš telja og hętta ekki fyrr en ég nęši 50% įrangri.  Nęstu 12 tökur komu įn žess aš ég nęši aš festa ķ fiski og žį hętti ég aš telja.  Žetta voru of löng köst til aš ég nęši aš stjórna atburšarrįsinni, eša einbeitingin ekki algjör.  Žį óš ég śt, vandaši mig reišinnar bżsn og kastaši eins létt meš löngum taumi og mögulegt var inn undir laufkrónu trés ķ lygnri beygju.  Žar bar skugga į vatniš og ég gat fest augun į einni af žurrflugum Marcs Petitjeans, sem flaut hįtt ķ stolti sķnu: fjöšrum śr rassendakirtli andarinnar.  Og žennan fisk tók ég.  Hann var ekki alveg jafn stór og sį sem Horst tók daginn įšur, en sęmilega sprękur į fęrinu.   En žaš var ekki mįliš frekar en er meš fiskana žarna.  Kśnstin er aš plata žį, og nį žeim til sķn meš nęfuržunnum taumi og agnhaldslausri smįflugu.  Žį loksins gat ég yfirgefiš Unice aš mér hafši tekist žetta.  Eftir var fiskurinn og bķšur žar nęsta veišimanns.

 

2. hluti: Soca in

Ķ Slóvenķu er undurfögur og heimsfręg Alpaį sem rennur Blįalóns blį śr Jślķönsku Ölpunum nišur į sléttur landsins. SOCA. Soca er  stór og mikil žegar nišur ķ dalina er komiš en žar sem ég heimsótti hana, efst ķ fjallasal, er hśn į stęrš viš Ellišaįrnar kannski ögn vatnsmeiri. Furšulega fögur er hśn: Blį eina og Blįa Lóniš žvķ hśn tekur lit af grżttum farveginum; vatnavextir įržśsundanna hafa löngu sķšan skolaš burt jaršvegi sem gerir okkar įr móraušar ķ hlaupum; Soca er alltaf blį. Undurblį. 

Žarna bżr merkilegur urriši.  Salmo marmoratus.  Hann er skyldur vini okkar Salmo trutta; en marmaraurrišinn dregur nafn af óreglulegu mynstri į roši sem gerir hann nįnast ósżnilegan žar sem hann hvķlir viš grżttan botn. Reyndustu veišimenn žurfa  mikla žjįlfun til aš koma auga į hann.  Og žaš er nįnast eina leišin til aš veiša hann.  Marmaraurrišinn er var um sig, felur sig į daginn og leitar ekki śr eftir ęti nema žegar hann telur sig óhultann.  Žaš žżšir lķtiš aš veiša marmoratus blint eftir hipps-um-happs ašferšinni ķ žessari į.   Sem gerir hana mjög erfiša fyrir óvana.  

Vinkona mķn, Ljuba, frį Unece įnni hafši śtvegaš mér leišsögumann, Misha.   Hann fręddi mig į žvķ aš heimsókn mķn vęri į óheppilegum tķma.  Ašalveišitķminn er ķ jślķ og įgśst.  Ég var žarna ķ fjöllunum ķ maķ.  Įin var ķ vexti og ekki minnkaši hśn žegar glampaši į eldingar į firnahįum hvķtum fjallstindum, fjallasalurinn bergmįlaši žessar lķka feiknalegu žrumur og svo kom śrhelliš žrįšbeint nišur.  Misha veigraši sér viš aš fara śt, en ég hélt nś aš vešriš skyldi ekki stoppa mig.  Žetta var frįbęr dagur.  Regniš buldi į okkur, viš köstušum fyrir venjulega smįurriša og regnbogasilunga sem einnig eru ķ įnni, og ég setti ķ tvo litla upp į hśmorinn.  

 

Höfšingjar

Įhrifarķkast var aš fara og skoša giliš žrönga žar sem stórhöfšingjarnir bśa.  Stęrsti marmaraurrišinn sem sögur fara af vóg 56 pund!  Hann  fannst sjįlfdaušur nešan viš gljśfriš žar sem viš stóšum nś, ég og Misha. Žaš er nķšžröngt, en aš sama skapi djśpt, svo žröngt og djśpt aš sums stašar sér ekki nišur ķ įna žar sem rżnt er nišur.  En žarna gusašist hśn śt milli 10 metra hįrra veggja og ofanķ hyl einn stóran og mikinn žar sem litlu fiskarnir sveimušu; žašan streymir įin įfram nišur dalinn og śt į sléttuna. Žaš var ekki erfitt aš ķmynda sér hvķlķkt sęldarlķf bķšur marmaraurriša žarna ķ gljśfrinu.  Hann er frį ķsaldarįrunum žegar fręndi hans Žingvallaurrišinn og nįfręndur žeirra Veišivatnaurrišinn og Laxįrurrišinn voru aš nema vötn.   Žarna kom sį marmaramynstraši sér fyrir ķ įnni blįu, og žeir stęrstu og frekustu aušvitaš ķ skjólsęlu gljśfrinu.   Misha sagši mér aš stundum kęmu stóru flekarnir nišur į nóttunni og nišur įna, žaš kęmi fyrir aš veišimenn settu ķ žį, en fįir kęmu į land žvķ enginn er tilbśinn ķ slag viš žessa bergžursa.   Hvers konar taum žarf ķ svoleišis strķš?

Žess ķ staš una menn sér viš veišar žar sem hęgt er aš kasta: strengir og hyljir skiptast į, barrtré mešfram bökkum, žašan aflķšandi hęšir og svo snarbrattar brekkur og fjallshlķšar sem rķsa tignarlega upp langt ofar og mašur žarf aš reigja sig til aš horfa alla leiš upp.  Viš Misha rżndum meira nišur, į silungana sem skutust um hylinn žar sem stóra tréš viš bjargiš stendur - en veiddum lķtiš.

 Af žvķ aš marmarasilungurinn er svo vandveiddur og aškomumenn vilja komast ķ fjör, er sleppt ķ įna geldum regnbogasilungi, 5-10 punda tröllum, sem menn eltast viš fyrir bardaga į jafnréttisgrundvelli.  Slyngir veišimenn sem hitta fyrir marmaraurriša mega ašeins hirša einn į dag, ef hann er meira en 50 sentimetrar.  Žarna eru lķka venjulegir urrišar sem sleppt var ķ įna fyrir žaš sem nś flokkst undir mistök.  Žeir hafa blandast heimastofninum og nś horfir ķ aš sjįlfur konungur įrinnar, marmaraurrišinn, hverfi.  Žvķ er mikiš ręktunarstarf ķ gangi: seiši alin og žeim sleppt ķ įna, en reynt aš uppręta aškomutegundir eins og urriša og regnbogasilung. Geldu stórfiskarnir sem eru feršamannasegull geta engan usla gert.  Stórir hlutar įnnar eru frišašir sem uppeldisstöšvar fyrir marmaraurriša og öllum smįfiski er žyrmt.

Nęsta morgunn fór ég snemma śt ķ sólbjartan og ferskan fjallasalinn sem var fylltur af fuglasöng og įrniš eftir žrumuvešriš.  Feršamenn į tjaldstęši voru aš hita kaffi, ég fór nišur meš įnni og lagši lykkju į leišina gegnum skógaržykkni, kom aš smįgrżttum bakka žar sem blįmi įrinnar ljómaši mót fögrum himni.  Nakiš par var aš baša sig.  Sem betur fer voru žau fljót uppśr og virtust ekki hafa sżnt silungum dżrš sķna, žvķ žeir lįgu nešar ķ strengnum samkvęmt upplżsingum.  Žarna įtti ég įnęgjulegan morgun žótt ekki tęki fiskur og žaš var aušvelt aš ķmynda sér hvķlķk dżrš bķšur žeirra sem koma į helsta veišitķma. Um hįdegi tók ég hafurtask, ók gegnum fjallaskarš ķ 1600 metra hęš, fór nišur ķ dalinn hinum meginn og eftir 3ja tķma asktur var ég kominn ķ sumarhlżjan dal žar sem Sava Bohinjka lišast um skóg og engi.  Ljuba beiš mķn į helsta veitingastaš veišimanna og žar sżndi hśn mér uppstoppašar bleikjur, regnbogasilunga, harra og urriša ķ litrófi įrinnar.  Sķšan forum viš śt og veiddum į žurrflugu fram eftir degi, en skemmtum okkur lķka viš aš horfa į strįkling sem kunni aš sęra upp 1-2 punda urriša į nymfu.  Okkar voru smęrri, en žurrflugutökurnar frįbęrar.  Og Ljuba sagši mér aš seinna kęmu 8-10 punda regnbogasilunar til aš slįst viš!  Um kvöldiš var hęgt aš orna sér viš minningar frį lišnum degi viš hiš frišsęla og fagra vatn sem borgin Bled stendur viš.  Langt ofar ķ fjöllunum nišaši Soca, įin blįa, sem žjóšskįld yrkja um, žar sem heimamenn berjast gegn virkjunum og hafa sigur - žar sem risarnir sveima ķ dimmu djśpi.

Höfundur SJH
Upphaflega birt ķ nóvember 2006

24.3.2020

Vika ķ veiši