2020 - 2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007
24.4.2020

Eitt samfellt vintri - Grmur Jnsson, hfundur Snldunnar - r safni Flugur.is

 Sex ra drengur st hnarreistur hnhum stgvlum ti sj vi Rauarrfjruna, hlt saualegg sem hann hafi vafi snri um og kastai. Beitan var innyfli r fiski sem hann hafi fundi fjrunni, enda hentu trillukarlar slorinu gjarnan anga. Koli beit - og ar me hafi Grmur Jnsson veitt sinn fyrsta fisk - en alls ekki ann sasta.

Grmur Jnsson er fddur ri 1926 og v liin 78 r fr veiiferinni gu niur a Sklagtu, sem ht Hringbraut.
,,g er fddur Norurplnum," segir hann og bur andartak eftir vibrgum. Brosir svo og segir: ,,J, hsi sem g fddist ht Norurpllinn og st vi Hverfisgtu 125. N er veri a byggja stanum sem a st , en hins vegar er veri a koma Norurplnum upprunalega mynd og verur flutt svipaar slir og a st ur. g man n ekkert eftir mr essu hsi, v egar g var tveggja ra byggi pabbi hs mti Norurplnum og anga fluttum vi.  arna var hlfger sveit essum tma. Rauar var bskapur, kr og hestar, svo ar var heyja og ar voru lka matjurtargarar me kartflum og rfum - sem kom sr vel egar skyggja tk. frum vi krakkarnir og nldum okkur eina og eina rfu," segir hann og brosir vi endurminningunum. ,,Okkur fannst etta miki vintri. a er margs a minnast fr bernskurum mnum vi Hverfisgtuna. g man til dmis vel eftir vatnsrnni sem st vi Hlemm. haustin egar f var reki slturhs komu bndur me fleiri hundru fjr, hunda og hesta, randi allt a eitt, tvhundru klmetra lei. eir rku f niur Laugaveginn, framhj vatnsrnni, niur fyrsta stubbinn af Hverfisgtunni og beygt niur ar sem n heitir Snorrabraut. ar vestur Hringbraut, ar sem Sklagatan er nna  ar til komi er framhj Vitastg ar sem  Slturhsi var.  Hundarnir voru ornir svo srfttir a eir gtu varla gengi, svo sumir bndanna tku hnakknefi hj sr."

Grmur Jnsson: ,,g held a hugi veiimennsku s mefddur."

Grmur fkk a kynnast lfinu til sveita snum yngri rum, enda segir hann mur sna hafa hverju sumri fari me hann og tvo eldri brur hans sveit:
,, sumrin var g oft Krastum ingvallasveit. Gurn hsfreyja Krastum, gift Einari hreppsstjra, var systir pabba. a var mikill samgangur ar. Mir mn fr alltaf sumrin me okkur einhvern tma t sveitina. Eitt sumari vorum vi a Klbergi Kjalarnesi og anga kom flutningaprammi fr Ppugerinni Rauarrstg og  karlarnir voru a keyra ml t prammann heila viku og san var hann dreginn hfnina Reykjavk, skipa upp og flutt upp Ppuger. Um hausti fengum vi far til Reykjavkur me prammanum sem g man vel eftir."

Lf og fjr me trillukrlum

En tt gaman vri sveitinni a mati Grms, voru rin vi Hverfisgtuna ekkert sri. vintrin voru hverju stri hj Grmi og vinum hans. Ekki aeins a stelast matjurtargar eftir einni rfu, v fjrunni var miki lf og fjr:
,, Beint fyrir nean verksmijuna Hrpu voru trillukarlarnir. eir lgu upp fjruna arna nokkrir btar og arna var heilmiki lf. eir voru a gera a fiskinum, hentu slorinu t sjinn ea fjruna og etta kom fiskur;  koli, ufsi og fleiri tegundir. a var okkar lf og yndi a vera kringum etta. ar veiddi g minn fyrsta fisk egar g var lklegast svona sex ra.  Pabbi var togara og kom r siglingu me gilega fn hnh stgvl handa mr og g urfti auvita endilega a prfa au. g tbj mr v veiitki; vafi snri upp saualegg og lagi af sta borubrattur til veia.  g fr niur Rauarrvkina og eins langt t sj og nju stgvlin leyfu - og veiddi minn fyrsta kola milli lappanna mr! Beitan var sjlfsagt innyfli r fiski sem g hef fundi fjruborinu. g var voa montinn a veia ennan kola svona ungur! arna vorum vi llum stundum krakkarnir a veia Rauarrklppunum. etta var flt klpp sem flddi a og ar veiddum vi kola, ufsa og marhnt."

Mefddur hugi

Grmur telur ekki a ala urfi brn upp huga veiimennsku, hn s mefdd:
,,g held a g hafi fengi huga veiimennsku me fingu. g held a s hugi s innbyggur. etta gekk t veii og a afla matfanga hj flki gamla daga og maur smitaist af essu. Vi vorum rr brurnir og g var yngstur. Vi vorum gtis vinir og sar urum vi miklir veiiflagar, g og eldri brir minn, Sigurur Eggert. Vi veiddum va; Lax Dlum, Svart, Mifjarar og var. Hann d alltof fljtt, hann var rmlega fertugur egar hjarta gaf sig. g man eftir sasta veiitrnum sem vi ttum saman vi Elliarnar. Vi vorum hj Eddub, sem er kalla rbjarhylur nna, og egar vi vorum a ganga upp mti ba Sigurur mig a ba, v mtvindurinn fr illa hann. Hann lst a haust." 

Grmur elur upp njar kynslir veiimennsku Hr er hann a sna sonarsonunum Huga eyr og sgrmi hvernig a bera sig a, en strkarnir veiddu bir sinn fyrsta lax fimm ra.

ekkir Elliarnar jafn vel og buxnavasana

Grmur gjrekkir Elliarnar, enda var hann ekki hr loftinu egar hann veiddi ar fyrst og Elliain var fyrsta in sem hann datt t :
,,egar g var strkur hjlai g inneftir og veiddi ar lontur - smsilunga. etta var lng lei a hjla, fjrir,fimm klmetrar, en g lt a n ekki mig f. etta var v heilmiki feralag. Einhverju sinni kom g fljgandi fer hjlinu, rakst grjt bakkanum og hentist t , ar sem g l flatur! a var fyrsta, en ekki sasta skipti sem g lenti ti !  egar g fullornaist, kringum 1950, fr g reglulega til veia Ellianum, sem g hafi fylgst me lengi og ekki r betur en buxnavasana. .g var svona tlf ra egar g veiddi lonturnar, en fr ekki a veia lax Ellianum fyrr en um 1948 og upp r v hef g veitt miki ar. Samt koma Elliarnar manni oft vart. Botninn breytist oft. a eru margir skemmtilegir veiistair Ellianum, laxinn snir sig miki ar en hann er ekki auveiddur. a er frekar erfitt a f hann til a bta . a er gamla sagan ar, snd veii en ekki gefin. a arf vissa olinmi vi etta."

Flugur vera tskuflugur

Flestir veiimenn vita a Grmur Jnsson er hfundur a Snldunni; flugu sem verur 25 ra essu ri Hn hefur gefi vel en sjlfur hann nokkrar eftirltis flugur:
,,g hlt mikla trygg vi flugu sem g veiddi fyrsta skipti. a var Sweep nmer tta. Hn var eiginlega fst vi mig rarair. g veiddi fyrst hana Grafarhylnum Grms -  fkk fyrsta flugulaxinn ar -  18 punda hng og svo tk g 12 punda hrygnu nsta kasti eftir. Eftir etta notai g hana geysimiki. Maur flktist milli flugna. g var nokkurn tma Doktornum og White wing og svo egar ingeyingurinn kom notai g flugu svolti. a var skemmtileg fluga sem gaf vel. Flugur vera tskuflugur. Kannski er ein fluga sem skarar framr einhver rabil og veiist hemju miki , en svo eftir nokkur r eru menn alveg httir a nota flugu og farnir a nota arar. etta er sveiflukennt.  g hef ekki tt neina flugu sem hefur komi sti gmlu flugunnar, Sweep; g hlt mikla trygg vi hana.  g notai hana geysimiki alls staar ar sem g kom og san hafa komi flugur sem hafa veri a gefa mr dlti."

Margar leiir a markinu

,,g byrjai sjlfur a hnta flugur ri 1970. a var gur veiiflagi sem fkk krabbamein sem dr hann til daua, en hann hafi bei konuna sna a fra mr hntingargrjurnar snar og byrjai g a fst vi a. g hef aldrei fengi tilsgn. g reyni bara a klra mig t r essu. a eru til margar leiir a markinu, veist a, hvort sem r eru gar ea ekki. J, g hef margoft veitt essa fyrstu. Vi frum einu sinni Lang vi Jn Aalsteinn og hntti g eitthva lkingu vi rkju og vi mokveiddum hana. San lt Jn Kristjn Gslason, fluguhntarann frga, hnta rkju sem var miklu fallegri en mn og a var frg fluga rarair  eftir. Mnar flugur eru ekkert fallegar, en r veia allar og a er fyrir llu. Snlduna bj g til fyrir 25 rum. Fyrsta tgfan var essi rlitaa sem eir kalla Deutschland dag en nna eru til mrg afbrigi af Snldunni og au hafa gefi feykilega vel, alveg upp til hpa. Sjlfur er g alltaf fastur rlitu flugunni. g byrjai henni og enda henni, en essar svrtu og blu eru lka gar."

Drlegt milli fossa Norur

Hann fleiri eftirltis veiistai en Elliarnar, tt ar megi segja a hann ekki sig best:
,,Eftirltis staurinn minn var milli fossa Norur. a er feyki skemmtilegt svi. Grjtin og etta; a var alveg drlegt a vera arna og vi Berghylsbroti. g veiddi lka miki Svart Hnavatnssslu og Mifjarar, en um tma var hpur sem leigi na. eirra meal voru Ingi . Magnsson, gatnamlastjri og Gulaugur Stefnsson, yfirverkstjri hj borginni og ar sem brir minn vann hj borginni fylgdi hann essum flgum snum og g fylgdi honum."
Eina vanalega veiisgu kann hann a segja r einni slkri fer:
 ,,g man eftir einni skemmtilegri sgu r einni af essum ferum. Vi vorum a fara heim mat eftir morgunholli og vorum vi a keyra ar sem hestagiring var. ar var hestur vi giringuna og vi sum flka fljga eftir rjpu vi giringuna. Flkinn steypti sr rjpuna, sem fli undan honum og lenti alveg vi afturlappirnar  hestinum. Flkinn flaug lendina hestinum, valt eftir hryggnum og t af og ni flugi aftur. Hesturinn trylltist, prjnai og js og tk sprettinn en rjpan kom upp, flaug ttina a blnum og settist vi flata hellu sem skagai inn undir sig. g fr r blnum og hvarf svo hn si mig ekki, lddist a henni og greip hana. Tk rjpuna, fr me hana inn bl og vi frum me hana veiihsi. Vi  skoun sum vi a flkinn hafi aeins srt hana en ekki meira en svo a hn gekk r veiihsinu og hlt sna lei. etta er dlti srstk veiisaga, finnst r ekki?!"

Grmur me sonarsonunum Huga eyr, sgrmi samt Birgi Torfa frnda eirra.

Flott veiihtel flma hann fr

,,g veiddi mest me smu mnnunum. Vi Jn Aalsteinn Jnasson sem stofnai Sportval snum tma vorum miklir veiiflagar og frum vtt og breytt um landi. Svo egar hann var bundinn vi bina - a sinna veiimnnum stainn fyrir veii -  komu arir inn. Vi Bjarni Ingvar rnason Braub erum miklir mtar og gamla daga fr Ari Gumundsson sundkappi oft me mr a veia, oftast Lax Dlum. Vi Sigurur brir frum hins vegar oftast a veia Mifjarar og Svart og sar var g einn af  hpi leigutaka a Svart Hnavatnssslu rj r. Vi veiiflagarnir hfum n yfirleitt tala mest um veii essum ferum, enda algjrir dellukarlar, en auvita kemur dgurrasi inn ."
Grmur segist ekki hrifinn af veiihtelum og ks a vera veiihsi me flgum snum ar sem eir elda sjlfir:
,,g get eiginlega sagt a flottu veiihtelin hafi flmt mig fr stru num. g vildi bara vera frii ti nttrunni a veia. egar Jn Aalsteinn var me fr, eldai hann kjtspu fyrsta degi sem var hf til kvldverar og sasti hdegisverurinn ur en vi frum binn var kjtspan. Hn verur alltaf betri og betri eftir v sem hn er hitu oftar upp. g hef alltaf helst vilja vera ar sem menn sj um sig sjlfir. g kann illa vi etta htelhald og hefur alltaf tt a leiinlegt."

Fluguveii heppilegri fyrir vana

Spurur hva honum finnist um makveiibnn svarar hann:
,,Mr finnst etta bull me essi bo og bnn me veiitki,mr finnst a bara rugl. Menn eiga bara a veia a sem eir vilja hverju sinni, svo fremi sem etta er lglegt veiitki.. Sjlfum ykir mr gaman a veia bi mak og flugu, en skemmtilegum makveiistum ar finnst mr makurinn skemmtilegri. ar er maur meira nvgi vi fiskinn, leitar a fiskinum, last a brinni eins og maur segir og a er trlegt hva maur  kemst nlgt fiskinum ef maur er ti vatninu og er me hgar og rlegar hreyfingar. g hef lent v a vera kominn of nlgt fiski og tk g toppinn ofan af stnginni og renndi toppnum a fiskinum og egar hann var farinn a taka setti g stngina saman. a hefur oft gerst a g hafi nota essa afer. 
Fluguveii er mjg skemmtileg og g tel a hn s heppilegri fyrir menn sem eru vanir a veia. g tla n ekki a mga neina fluguveiimenn, en ef eir koma agninu t vatni eru eir me mguleika. sambandi vi makveii arf a stra makinum vel, v laxinn er ekki alltaf a skja hann, a arf a skja laxinn."

venjuleg afmlisgjf til vinar

Og ekki vantar hugmyndaaugina hj Grmi eins og nsta saga snir:
,,Einhverju sinni egar tti Bjarni vinur minn tti afmli  langai  mig a gera flugu til a gefa honum afmlisgjf. Mr datt hug a hafa fluguna r rnfuglum landsins, uglu, erni, flka og smyrli. Bjarni tti mjg gott fuglasafn og g lddist einu sinni egar hann s ekki til inn skrifstofuna hans og ni mr ugluhr. sgeir Heiar hafi einhvers staar fundi arnarfjur og gaf mr hana og g tti fjur bi r smyril og flka.  Bjarni prfai fluguna og fkk hana fyrsta kasti - Annars finnst mr fluguveiin vera a frast miki yfir snobb, v miur. Fluguveii er bara ein afer til a veia. Menn halda a a s eitthva fnt a veia flugu, en a er bara ekkert fnna en makveiin. Auvita mega menn veia flugu ef eir hafa huga og hafa gaman af a veia flugu. Sumir vilja ekki sj a snerta makinn, a er bara eirra ml. g lt allar veiiaferir sem afer til a veia. Hvaa veiiafer hentar best hverju sinni verur hver og einn a meta fyrir sig."

Verur upptekinn vi veiar sumar

Grmur brosir egar g spyr varfrnislega hvort hann s httur a veia, kominn nrisaldur:
,,Nei, nei, ekki aldeilis!" segir hann. ,,g er enn a veia. sumar ver g htt mnu vi veiar. g ver rjr vikur einum sta, eina viku senn, san ltilli Snfellsnesi, Lax Miklaholtshreppi, risvar tvo daga senn og svo eru a Elliarnar. Svo er alltaf eitthva sem btist vi. En g geri engar rsir, g hef engar lappir etta lengur. g hef bara gaman af a vera andrmsloftinu sem fylgir veiiferum. g hef aldrei veri a veia grgi einsog sagt er. Auvita vill maur veia, en a er bara allt tilstandi   kringum etta, nttran, a heyra niinn nni, setjast ga laut og lta sr la vel.. Svo kemur maur kannski heim me nokkra laxa ea silunga. g veii miki me Bjarna Ingvari rnasyni, Bjarna Braub og rna syni hans sem hefur veri skla hj okkur og er furbetrungur eins og menn segja, en hann er orinn hrkuveiimaur. Vi gmlu mennirnir beitum honum bara staina. Svo g tvo sonarsyni sem eru gir veiimenn, en einkasonurinn hefur engan huga essu, hann vill ekki einu sinni drepa flugu, hva fisk!  g er orinn of gamall til a veia og sleppa, g vil koma me mna br heim. En g hef gert a, vi vorum rr Svart fyrra, g, Bjarni og rni sonur hans, og veiddum tuttugu laxa en slepptum flestum, tkum fjra, fimm heim, hinum var sleppt."

Brurnir skoa laxinn sem eir veiddu. 

Svona a elda lax!

En ertu gur a elda laxinn?
,,J, mr finnst a!", svarar hann hljandi. ,,Fyrst egar g byrjai a bora lax gamla daga var g sttur vi a bora hann einu sinni. anna skipti borai g hann, en rija skipti fr lti ofan mig. annig var a alveg anga til Konr Gumundsson fyrrum htelstjri Htel Sgu kenndi mr a elda lax og san get g bora lax eiginlega alla daga vikunnar ll ml. Maur sker laxinn 2 sentmetra sneiar, setur hann kalt vatn, saltar vel og ltur suuna koma upp n ess a hafa loki pottinum. Lta sja svona mesta lagi eina mntu. er potturinn tekinn af hitanum, maur kreistir r strnu t soi, setur loki pottinn og ltur standa tu mntur.. brnar laxinn uppi manni. Konan mn heitin bj til virkilega ga ssu r rjma,tmtum og smvegis af majonesi sem passai mjg vel vi laxinn. Og rista brau. a finnst mr alveg nausynlegt og svo auvita strna me.".
Frystikistan hj Grmi er a vera tm, enda arf hn a vera tilbin sumar egar hann kemur heim me fenginn:
,,g er binn a losa mig vi allt r frystikistunni nna. g tti oft erfitt me restina vorin og tk maur kannski tu tlf laxa og lt reykja etta og gaf vinum, sem maur hefi n kannski frekar tt a gera haustin en vorin!" segir hann og hlr.

Elur upp nja kynsl veiimanna

Grmur er a ala upp nja kynsl veiimennsku - sonarsynirnir tveir hafa fengi bakteruna fr afa snum:
,,J, eir veiddu bir sinn fyrsta lax fimm ra gamlir. S eldri, Hugi eyr, er nna 17 ra og s yngri, sgrmur er 8 ra a er meirihttar a kenna eim. Hugi eyr tti litla stng egar vi frum fyrstu veiiferina og g var hrddur um a lnan vri ekki ngu g og tlai a hjlpa honum. Nei takk, g fkk ekki a snerta stngina. Hann st bara keikur me sna stng, reytti laxinn og g var bara astoarmaur vi a draga hann a landi. a var gaman a v. S yngri, sgrmur, er srfringur Draugaklettum Ellianum, ar er hann binn a veia nokkra.. etta eru upprennandi veiimenn. Sonardttirin er bara fimm ra en lklega prfa g a kenna henni sumar. g vil endilega hafa barnabrnin me veii. Einkasonurinn hefur hins vegar aldrei haft huga veiiskap, hann vill ekki drepa flugu, hva fisk!"

Saga af srstkum laxi og hrokafullum veiimanni

ur en vi kvejum Grm fum vi a heyra tvr sgur r veii, enda ekki komi a tmum kofanum hj honum.
,,J, g var einhverju sinni a veia Svart me upphalds veiitki mitt, makinn... - nei! g er bara a grnast! g st brnni sem fer yfir Svart ttina a Blndu og s mjg fallegan lax  uppi vi brarstpulinn. g beitti mnum fallegustu mkum og renni hann, og set makinn trni fiskinum. Hann var hinn rlegasti og leit ekki makinn. Allt einu tk hann kipp og nartai skkuna, g tk gan kipp og etta skei aftur. dr g upp, setti skkuna niur undir ngulinn og renndi aftur bara skku og beran ngul. g var a skja etta ofan maga honum. a er ekki alltaf a alfnasta sem gefur!
Svo er nnur saga sambandi vi veiistangir. Menn hafa veri miki me stfar stangir sem mr lkar illa. g vil hafa mjkar stangir og finna fyrir brinni. g hef fari ofan lnu nll slkri stng. Svo keypti g stng fyrir lnu eitt og var me hana ellefu r. gmlu brnni fyrir ofan Breiuna Ellianum kemur maur til mn og segir: ,,Ertu a veia lax etta?" ,,J, g er a reyna a,"segi g. spyr hann: .,,Hva geriru ef hann tekur?"  ,,N reyni g a landa honum," svara g.   ,,J, getur sagt a," segir hann .  Og g svara: ,,J, g get sagt a, g er binn a veia marga laxa essa stng." Hann gaf sig ekki og spuri: ,,En hva geriru ef str lax tekur ?" ,,Hva kallaru strlax?" spuri g. ,,Svona tu, tlf punda."
,,g landa eim bara lka," svarai g.  ,,J, getur sagt svona,"segir hann.  ,,J, g get a v g landai einum fjrtn punda og rum fimmtn punda essa."  Hann gekk burtu. Hugsau r hrokann sumu flki!"

Maurinn me Stanley klaufhamarinn

Grmur hefur aldrei veitt tlndum og saknar ess ekki:
,,Vi vorum einu sinni nokkrir flagar bnir a skipuleggja veiifer til Grnlands, svi sem er riggja tma siglingu fr Nuuk. Vorum bnir a greia ferina og allt, en kom skeyti ar sem st a a vorai svo seint Grnlandi etta ri a ekki vri frt inn veiislirnar. annig fr um veiifer til tlanda. Sennilega er mr ekki tla a veia annars staar en slandi, enda er g sttur vi a. Heyru, g eftir a segja r eina skondna sgu," btir hann vi. ,,g s einu sinni mann veia Ellianum. egar hann hafi komi laxinum land, skildi hann fiskinn eftir spriklandi sandinum mean hann gekk a veiitskunni sinni. Kom til baka me Stanley klaufhamar og rotai fiskinn me honum. essi hefur byggilega veri smiur
En hver skyldu mestu vintri hans veiiferum vera?
,,Veistu, etta er bara allt vintri," svarar hann af einlgni. ,,a er vintri a setjast upp bl og vera lei veiitr. g hef lent brjluum verum og veri sttur vi a og veitt samt. a er bara vintri a vera kringum veii, ekkert anna hgt a segja um a."

Anna Kristine Magnsdttir.
Birt upphaflega Flugur.is aprl 2010. 

20.8.2020

Klinkhammer

17.8.2020

Helgarfrttir

15.8.2020

Tungsten rtbur

10.8.2020

Fiskifrttir

5.8.2020

A leita af fiski

5.8.2020

Fnn gangur Lang

4.8.2020

Vital vi KK

31.7.2020

Horft og hlusta

24.7.2020

Laxveii vikan

22.7.2020

Flugan Friggi

18.7.2020

Flugufrttir

14.7.2020

Hrku veii Rang

8.7.2020

Risa Lax r Blndu

27.6.2020

Sel og Hofs opna

26.6.2020

Veiimynd dagsins

23.6.2020

Mundu veltikasti

21.6.2020

Flottar opnanir

17.6.2020

Veitt og sleppt

16.6.2020

Laxa opnanir

11.6.2020

ver - Kjarr gu rli

10.6.2020

Laxafrttir

3.6.2020

Blndu spenningur

2.6.2020

Laxafrttir 2 jn

26.5.2020

Veiistaa kynningar

25.5.2020

Laxveiin a hefjast

20.5.2020

Stu ingvllum

19.5.2020

Sagan um Krkinn

6.5.2020

Dagur Kjs

5.5.2020

Veiin Tungufljti

4.5.2020

Heimskn Varm

3.5.2020

Nja Sjland

28.4.2020

Noran frttir

17.4.2020

Urrii og birtingur

11.4.2020

Vorveii Hlendinu

24.3.2020

Vika veii

12.1.2020

Kktu sluskr SVFR